Alle blogposts

Wat is een marathon?

  • Leroy de Jong
  • Geschreven op
Wat is een marathon?

Een marathon is een hardloopwedstrijd over precies 42,195 kilometer. Dat is ruim vier keer tien kilometer achter elkaar, zonder pauze tussen de afstanden. Je loopt van de start tot de finish over een vooraf vastgesteld parcours, met onderweg kilometerborden, verzorgingsposten en vaak duizenden andere lopers.

Voor de één draait een marathon om een persoonlijk record. Voor de ander is het doel om na maanden trainen überhaupt die finishlijn te bereiken. Maar waar komt die bijzondere afstand vandaan? Hoe lang doe je erover en wat komt er kijken bij je eerste marathon?

Hoeveel kilometer is een marathon?

Een officiële marathon is altijd 42,195 kilometer, oftewel 42 kilometer en 195 meter. Of je nu in Rotterdam, Amsterdam of New York loopt: de afstand blijft hetzelfde.

Er bestaan ook kortere hardloopwedstrijden met een vergelijkbare naam:

  • Marathon: 42,195 kilometer

  • Halve marathon: 21,0975 kilometer

  • Kwart marathon: 10,54875 kilometer

  • 10 kilometer: een zelfstandige wedstrijdafstand, iets korter dan een kwart marathon

Een halve marathon is dus precies de helft van een hele marathon. Een kwart marathon wordt in de praktijk vaak afgerond naar 10,55 kilometer, zoals bij de Kwart Marathon Rotterdam.

Wil je weten waar deze officiële afstanden vandaan komen? Bekijk dan de informatie van World Athletics over de marathon.

Waarom is een marathon precies 42,195 kilometer?

Dat een marathon niet gewoon 40 of 42 kilometer is, heeft een bijzondere geschiedenis.

Het verhaal begint in het oude Griekenland. Volgens een bekende legende rende een boodschapper van de plaats Marathon naar Athene om een militaire overwinning te melden. Hoeveel van dat verhaal werkelijk is gebeurd, is historisch niet met zekerheid vastgesteld.

Bij de eerste moderne Olympische Spelen in 1896 werd een marathon van ongeveer 40 kilometer georganiseerd.

De afstand die we tegenwoordig kennen, ontstond bij de Olympische Spelen van 1908 in Londen. Daar werd een parcours van 26 mijl en 385 yards gelopen, met de start bij Windsor Castle en de finish in het White City Stadium.

Dat komt precies overeen met 42,195 kilometer. In 1921 werd deze afstand officieel gestandaardiseerd.

Meer dan een eeuw later lopen marathonlopers nog altijd diezelfde afstand.

Hoe ziet een marathon eruit op de wedstrijddag?

Op de ochtend van de wedstrijd begint het meestal al vroeg. Je haalt eventueel je startnummer op, levert je tas in, zoekt je startvak en probeert tussen alle andere lopers rustig te blijven.

Bij grote marathons worden deelnemers vaak in verschillende startgroepen ingedeeld. De indeling is doorgaans gebaseerd op de verwachte finishtijd.

Zodra je start, begint de lange weg naar de finish.

De eerste 10 kilometer

De eerste kilometers kunnen verrassend gemakkelijk voelen. Je hebt nog frisse benen, het publiek moedigt je aan en de adrenaline doet zijn werk.

Juist daarom is het verstandig niet te snel te vertrekken. Wie in het begin veel harder loopt dan gepland, kan daar later flink last van krijgen.

Halverwege: 21,1 kilometer

Bij het passeren van de halve marathon heb je precies de helft afgelegd.

Dat klinkt misschien geruststellend, maar de tweede helft kan zwaarder aanvoelen dan de eerste. Je benen hebben al tientallen kilometers werk verricht en je moet nog een flinke afstand lopen.

Dit is een goed moment om je tempo te controleren en vast te houden aan je vooraf geoefende voedings- en drinkstrategie.

De laatste 12 kilometer

Na 30 kilometer wordt voor veel lopers duidelijk hoe belangrijk een goede voorbereiding is.

Vermoeidheid bouwt zich op en een tempo dat eerst ontspannen voelde, kan ineens veel inspanning vragen. Sommige lopers moeten vertragen of afwisselend wandelen en hardlopen.

Maar ook hier is geen marathon hetzelfde. Met een passend tempo, voldoende training en een goed voedingsplan kun je de laatste kilometers beter voorbereiden.

De finish: 42,195 kilometer

En dan is daar de finishlijn.

Na weken of maanden trainen staat er eindelijk 42,195 kilometer op de teller. Je stopt je sporthorloge, krijgt bij veel evenementen een medaille en kunt je officiële finishtijd later terugvinden in de uitslagen.

Of je er drie, vier, vijf of zes uur over hebt gedaan: de afgelegde afstand is voor iedereen gelijk.

Hoe lang duurt het om een marathon te lopen?

Hoe lang je over een marathon doet, hangt af van je conditie, ervaring, tempo, het parcours en de omstandigheden op de wedstrijddag.

Bij hardlopen wordt je snelheid vaak weergegeven als pace: het aantal minuten en seconden dat je gemiddeld over één kilometer doet.

Een paar voorbeelden:

Finishtijd Gemiddelde pace
3 uur en 30 minuten 4:59 min/km
4 uur 5:41 min/km
4 uur en 30 minuten 6:24 min/km
5 uur 7:07 min/km

Deze tijden zijn rekenvoorbeelden, geen gemiddelde finishtijden van alle marathonlopers.

Ook goed om te weten: sommige evenementen hanteren een maximale finishtijd. Controleer die daarom voordat je je inschrijft.

Hoe train je voor je eerste marathon?

Je hoeft geen ervaren wedstrijdloper te zijn om ooit een marathon te kunnen lopen. Maar 42,195 kilometer vraagt wel om een serieuze voorbereiding.

Veel marathonschema's duren ongeveer 16 tot 20 weken. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat je al een redelijke hardloopbasis hebt. Begin je helemaal vanaf nul, dan heb je doorgaans eerst extra tijd nodig om rustig op te bouwen.

Bouw je afstand geleidelijk op

Tijdens de voorbereiding worden je langere duurlopen steeds belangrijker.

Die hoeven niet op wedstrijdtempo. Het doel is dat je lichaam went aan langdurig hardlopen en je leert hoe je reageert wanneer je steeds langer onderweg bent.

Het is ook niet nodig om tijdens je training al een volledige marathon te lopen. Veel schema's bouwen op naar een langste duurloop die korter is dan 42,195 kilometer.

Wissel trainingen af met herstel

Alleen maar kilometers maken is niet automatisch beter.

Rustige duurlopen, eventueel snellere trainingen en voldoende hersteltijd vullen elkaar aan. Je spieren, pezen en gewrichten moeten kunnen wennen aan de toenemende belasting.

Blijf je pijn houden of merk je dat je niet goed herstelt? Pas je training dan aan en laat aanhoudende klachten beoordelen.

Oefen met eten en drinken

Tijdens een marathon verbruik je veel energie. Daarom oefenen lopers tijdens lange duurlopen ook met drinken en het innemen van koolhydraten, bijvoorbeeld via sportdrank of energiegels.

Niet iedereen reageert hetzelfde op die producten. Wat bij een trainingsgenoot prima werkt, kan bij jou maagklachten veroorzaken.

Probeer op de wedstrijddag liever niets nieuws uit. Oefen vooraf met de producten, hoeveelheden en momenten die je tijdens de marathon wilt gebruiken.

Voor meer achtergrond kun je de trainingstips van New York Road Runners bekijken.

Wat betekent 'de man met de hamer' bij een marathon?

Je hebt de uitdrukking misschien weleens gehoord: rond kilometer 30 kwam de man met de hamer.

Daarmee bedoelen hardlopers een moment waarop hun prestaties plotseling sterk achteruitgaan. Het tempo zakt, de benen voelen zwaar en verder hardlopen wordt een flinke opgave.

Een tekort aan beschikbare koolhydraten kan hierbij een belangrijke rol spelen. Je lichaam gebruikt onder andere glycogeen, opgeslagen koolhydraten in je spieren en lever, als energiebron.

Maar de man met de hamer heeft niet altijd één oorzaak. Ook een te hoog begintempo, warmte, onvoldoende vochtinname en opgebouwde spiervermoeidheid kunnen bijdragen aan zo'n terugval.

Het is bovendien geen vast onderdeel van iedere marathon. Niet iedereen krijgt ermee te maken en het gebeurt ook niet automatisch bij kilometer 30.

Is een halve marathon een goede eerste stap?

Wil je ooit een hele marathon lopen, maar heb je nog weinig ervaring met lange afstanden? Dan kan een halve marathon een mooi tussendoel zijn.

Met 21,0975 kilometer is ook dat een serieuze hardloopwedstrijd. Je leert hoe het voelt om langer onderweg te zijn, met een wedstrijdtempo om te gaan en vooraf een plan voor je energie en drinken te maken.

Een halve marathon lopen is geen verplichting voordat je een hele marathon probeert. Het kan wel een waardevolle manier zijn om ervaring op te doen.

In Nederland zijn er verschillende evenementen waar je beide afstanden kunt lopen, zoals de Marathon Amsterdam.

Welke marathons kun je in Nederland lopen?

Nederland heeft verschillende bekende marathons, ieder met een eigen parcours en sfeer.

Marathon Rotterdam

De NN Marathon Rotterdam staat bekend om zijn grote publiek en de finish op de Coolsingel. De Erasmusbrug is een herkenbaar onderdeel van het parcours.

Naast de volledige marathon organiseert Rotterdam ook andere hardloopafstanden, waaronder een kwart marathon.

Marathon Amsterdam

Bij de Marathon Amsterdam loop je een parcours door de hoofdstad. Het evenement heeft zowel een volledige als een halve marathon.

Voor lopers die de stad goed kennen, kan het bijzonder zijn om bekende plekken vanuit een heel ander perspectief te zien.

Kustmarathon Zeeland

De Kustmarathon Zeeland biedt een andere ervaring dan een grote stadsmarathon. Het Zeeuwse kustlandschap geeft deze wedstrijd een eigen karakter.

Welke marathon het best bij jou past, hangt af van je voorkeuren. Denk aan de reistijd, het parcours, de sfeer en de periode waarin je wilt lopen.

Wat gebeurt er na het lopen van een marathon?

Na de finish begint het herstel.

Je lichaam heeft een zware inspanning geleverd. Neem de tijd om te drinken, te eten, uit te rusten en weer rustig te bewegen wanneer dat prettig voelt. Hoe snel je volledig herstelt, verschilt per persoon.

En dan zijn er natuurlijk de herinneringen.

Je startnummer, je racefoto's, de medaille en die officiële finishtijd. Allemaal kleine onderdelen van een dag waar vaak maanden voorbereiding aan voorafging.

Bij Prouds26 maken we houten marathondisplays waarin je eigen racefoto, officiële resultaten en finishermedaille samen een plek krijgen. Je naam, finishtijd, tempo en beschikbare tussentijden worden verwerkt in het ontwerp.

Zo kun je bijvoorbeeld je Marathon Amsterdam laten vastleggen in een persoonlijk display.

Bekijk alle marathondisplays van Prouds26.

Klaar voor jouw eerste marathon?

Begin met een afstand die bij je huidige niveau past en kies een evenement waar je enthousiast van wordt.

Maak een realistisch trainingsplan, gun jezelf voldoende tijd om op te bouwen en probeer onderweg vooral te ontdekken wat voor jou werkt.

Misschien wordt het je eerste halve marathon. Misschien staat die volledige 42,195 kilometer al op je lijst.

Waar je ook begint: iedere afstand heeft zijn eigen finishlijn.

Bekijk de wedstrijdkalender en ontdek de evenementen die bij Prouds26 zijn opgenomen.